Chế độ thai sản mới từ ngày 01/7/2026: Người lao động cần biết

29/06/2026 03:55 PM


Chế độ thai sản là một trong những quyền lợi quan trọng mà người tham gia bảo hiểm xã hội (BHXH) được hưởng khi người lao động hoặc vợ của người lao động mang thai, sinh con, nhận con nuôi theo quy định của pháp luật. Đây là chính sách an sinh xã hội có ý nghĩa thiết thực, góp phần bảo đảm thu nhập, ổn định đời sống và tạo điều kiện để người lao động yên tâm trong quá trình mang thai, sinh con và chăm sóc con.

Từ ngày 01/07/2026, Luật Dân số 2025 (Luật số 113/2025/QH15) chính thức có hiệu lực, theo đó nhiều quy định mới về chính sách dân số và bảo hiểm thai sản được áp dụng. Trong đó, nội dung điều chỉnh thời gian nghỉ thai sản đối với lao động nữ sinh con thứ hai là điểm mới đáng chú ý, thu hút sự quan tâm của đông đảo người lao động và đơn vị sử dụng lao động.

Nguồn ảnh: Internet

Cụ thể, tại khoản 1, Điều 29, Luật Dân số 2025 sửa đổi khoản 1, Điều 139, Bộ Luật lao động như sau: “Lao động nữ được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con là 06 tháng; trường hợp sinh con thứ hai, lao động nữ được nghỉ thai sản trước và sau khi sinh con là 07 tháng; thời gian nghỉ trước khi sinh không quá 02 tháng. Trường hợp lao động nữ sinh đôi trở lên thì tính từ con thứ hai trở đi, cứ mỗi con, người mẹ được nghỉ thêm 01 tháng”

Đồng thời, tại điểm a, khoản 1, Điều 14, Luật Dân số 2025 quy định các biện pháp nhằm duy trì mức sinh thay thế: “Trường hợp sinh con thứ hai, thời gian nghỉ thai sản đối với lao động nữ là 07 tháng; lao động nam là 10 ngày làm việc khi vợ sinh con”.

Như vậy, kể từ ngày 01/07/2026, lao động nữ sinh con thứ hai sẽ được nghỉ thai sản 07 tháng, tăng thêm 01 tháng so với quy định hiện hành. Đây là một trong những điều chỉnh quan trọng trong chính sách dân số, góp phần tạo điều kiện thuận lợi hơn cho lao động nữ trong quá trình sinh con, chăm sóc con nhỏ, đồng thời hướng tới mục tiêu duy trì mức sinh phù hợp trong giai đoạn hiện nay.

Cùng với đó, chính sách đối với lao động nam có vợ sinh con cũng được điều chỉnh theo hướng tăng quyền lợi. Cụ thể, theo khoản 2, Điều 29, Luật Dân số 2025 sửa đổi, bổ sung điểm c, khoản 2, Điều 53, Luật Bảo hiểm xã hội 2024 (Luật số 41/2024/QH14) như sau: “Trường hợp vợ sinh đôi hoặc vợ sinh con thứ hai thì được nghỉ 10 ngày làm việc. Trường hợp sinh ba trở lên thì được nghỉ thêm 03 ngày làm việc cho mỗi con tính từ con thứ ba trở đi”.

Theo quy định trên, từ ngày 01/7/2026, lao động nam có vợ sinh con thứ hai được nghỉ 10 ngày làm việc, tạo điều kiện để người lao động có thêm thời gian chăm sóc vợ và con trong giai đoạn sau sinh.

Về điều kiện và thủ tục hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai, Điều 2, Nghị định 168/2025/NĐ-CP ngày 15 tháng 5 năm 2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Dân số quy định “1. Điều kiện hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai Lao động nữ sinh con thứ hai, lao động nam khi vợ sinh con thứ hai đủ điều kiện hưởng chế độ thai sản theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội và được hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai quy định tại điểm a khoản 1 Điều 14 Luật Dân số thuộc các trường hợp sau:

a) Lao động nữ khi sinh con mà tại thời điểm sinh có một con đẻ còn sống;

b) Lao động nam khi vợ sinh con mà tại thời điểm sinh, người vợ có một con đẻ còn sống.

2. Trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 52 Luật Bảo hiểm xã hội không được hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai quy định tại khoản 1 Điều này.” 3. Thủ tục hưởng chế độ nghỉ thai sản khi sinh con thứ hai thực hiện theo pháp luật về bảo hiểm xã hội và quy trình giải quyết hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội, chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp của Bộ trưởng Bộ Tài chính. 4. Người kê khai chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về tính chính xác, trung thực của nội dung kê khai đề nghị hưởng chế độ quy định tại khoản 1 Điều này.

Để lao động nữ được nghỉ 07 tháng khi sinh con thứ hai cần đáp ứng điều kiện về thời gian đóng BHXH bắt buộc như sau: lao động nữ phải đóng BHXH bắt buộc từ đủ 06 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng liền kề trước khi sinh con. Trường hợp lao động nữ đã đóng BHXH bắt buộc từ đủ 12 tháng trở lên mà khi mang thai phải nghỉ việc để dưỡng thai theo chỉ định của người hành nghề khám bệnh, chữa bệnh thuộc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thì phải đóng BHXH bắt buộc từ đủ 03 tháng trở lên trong thời gian 12 tháng liền kề trước khi sinh con.

Như vậy, từ ngày 01/7/2026, lao động nữ sinh con thứ hai sẽ chính thức được nghỉ thai sản 07 tháng theo Luật Dân số 2025. Đây là một trong những điểm mới quan trọng, góp phần hoàn thiện chính sách an sinh xã hội, bảo đảm tốt hơn quyền lợi của người lao động và hỗ trợ gia đình trong việc chăm sóc, nuôi dưỡng trẻ em./.

Nguyễn Văn Hoàn – Phó Giám đốc BHXH cơ sở Phúc Yên